NGỒI NGƯỢC SÁNG

 

Ảo ảnh và thơ mộng. Bạn bị làn khói ấy làm choáng thị giác. Lóa. Những khối đen. Những cái miệng. Những cái bóng đổ dồn về đây. Những cử chỉ như chim chích chuyền cành. Những cành cây kiểng không hoa. Phía sau, những chiếc ghế ôm lưng. Phía trên, tóc lơ phơ. Phía trong, vô vàn là tình thương trìu mến. Mặt bàn, phê phủng nổi bọt. Dưới chân, mặt trời rơi bay tí tách. Cái đám đông ngược sáng ấy. Trẻ. Bầy đàn. Lạ. Có đôi chút đồi trụy. Thật ra là rất đồi trụy. Nhưng mà đồi trụy nó cũng đã thành một phần của cuộc sống, từ lâu lắm rồi; ở cái đất nước phương Đông hàng ngày vẫn lục đục tiếng búa nhà ai vang vọng này. Khi bữa sáng đã xong, nắng hửng lên muộn mằn, thì cho tới tận trưa, mọi người vẫn không ngừng í ới nhau tìm một chỗ sưởi ấm trong tiết trời lạnh buốt. Những nan quạt nhanh chóng xòe ra phố, chắn lối bộ hành. Lòng đường vi vút bánh xe, vi vút tay lái. Nắng chiếu xiên. Cọng cây bé tí teo. Chẳng thể chắn nổi. Những mái đầu nhấp nhô. Rồi chúng thôi nhấp nhô. Chúng thôi mất nhịp điệu tung tẩy tươi tắn nảy nở trong mắt người ta. Thay vào đó chúng chỉ đung đưa nhẹ nhàng hiền dịu (mà nhẹ nhàng hiền dịu thì thật là buồn chán cho hơi thở). Rồi dần dà, chúng tan quấy vào nhau thành một tấm rèm khô khan, nặng trịch rũ bên cửa sổ mùa hè lúc sáng sớm tinh mơ mờ mờ. Chúng chiếm lấy nguồn sáng rồi trả lại phía đằng đó bóng tối. Bạn nhìn vào chúng, thấy đen kịt. Ấy vậy mà, thôi thôi chỉ lệch một tẹo chút thôi thôi, tim bạn bị chói, tâm hồn nhức nhối, và miệng bạn nhăn nheo lẩm nhẩm câu cửa miệng. Đồi trụy.

Ngắm nhìn mọi người sống. Ở bất cứ đâu. Cũng trào lên một cảm xúc. Một câu chuyện muốn kể. Thành phố đông quá. Đi vài bước là đã chẳng còn quen ai. Những con người trước mặt. Những con người sau lưng. Mờ nhạt tráng rọi thành những tấm hình đen, trắng. Rất nhanh lướt qua miền nào đó của ký ức.

Số phận chúng ta thật nhỏ bé, phải không Hân? .. Trời đã hết những ngày mưa dai dẳng. Hân, hôm nay nắng. Vui mắt và không khí chẳng còn lạnh. Chiều chủ nhật. Những chuyến xe tỉnh, phả bụi khói trên quốc lộ. Khách bắt xe đứng tụm chỗ này chỗ kia. Hành lý là chiếc ba-lô đeo lưng hoặc túi kiểu thể thao xách tay. Họ dựa vào dãy rào chắn ngăn cách con đường với đồng lúa xanh xanh và dải đường sắt tít tắp. Những miếng mít thơm hương nắng, vàng ươm. Những thùng xốp bánh mỳ bọc trong chăn ấm, tía đỏ hoặc xanh bà ba có điểm những bông thược dược tươi rói, cứ ba bốn nhịp rào chắn lại có. Thơm ngậy, ấm nóng hôi hổi. Những người phụ nữ đã mấy lần con cái, đội nón, chít khăn, hoan hỉ ánh mắt nghe tiếng xe dừng bánh. Những chồng ổi vừa buông cây dậy mùi rốp ráp, tròn trĩnh trong nắm tay ôm. Chúng lộn vòng vòng giữa người bán, người mua. Đôi khi chúng được người ta lột vỏ và đưa lên miệng cắn để thưởng thức ngay luôn cái vị chát chúa của ổi xanh còn sượng. Những hình ảnh đó – Tất cả đều thật đẹp.

Giản đơn và hài hòa. Con đường nhỏ nhắn chảy ngược từ cổng vào sâu bên trong làng. Những ngôi nhà thấp, mái bằng. Lùm cây xum xuê lấp đầy khoảng không phía trên những bờ tường không quét vôi, không có những con số. Trẻ con chơi đùa, đạp xe và ăn ngô nướng chuyền tay. Chúng có nhiều nét màu sắc phảng phất bối cảnh những năm 90 của lũ trẻ thành phố. Chúng cười, răng trắng bóc. Chiếc ao làng rộng, xanh rêu và đầy bèo tấm dạt bám quanh mé cầu ao. Có người đang quăng cần kiếm cá. Một con mương với làn nước tĩnh lặng. Một cụ ông hứng khởi đạp xe qua năm cái xã để đi thăm bạn già. Một chiếc xe máy phóng nhanh chẳng thèm để ý. Một chiếc công nông đi ngược chầm chậm nhấn nhá ục ục. Con đường dài. Đi miết rồi đến chợ. Chợ họp ngay hai bên đường cái. Huyên náo. Tay gà, tay vịt. Chậu cá. Hàng rau. Quầy lợn, quầy bò. Người xách, nách mang. Người tay nải, chần chừ gợi giá. Chẳng ai ngơi tay. Chẳng ai kín miệng. Mọi người ở đây thấy mặt nhau là đã kháo lên đủ thứ chuyện rồi, bằng cả cử chỉ lần tiếng nói ồn ã. Chợ phiên, ngày chiều. Không ai vội. Người ta vốn có nhiều mơ mộng, chỉ vừa kịp lúc này để thỏa ra trước khi nhóm lửa cho bữa tối mà thôi.

Hân. Chẳng còn mấy nữa. Đợi một ngày chuyển mùa. Đợi Hà Nội lúc nắng lúc mưa đỏng đảnh y như con gái.

 

Ảo ảnh

 

Phố xá ướt. Mưa rơi thật nhiều. Em ngồi một góc. Ủ ấm thân mình bằng chiếc áo bông dày. Uống một cốc sữa nóng. Lặng thinh nhìn ra ngoài đường qua lớp kính ngăn. Một chiếc lá vàng rơi se sẽ. Em đưa mắt nhìn. Chiếc lá rơi chạm vỉa hè. Nằm đó mãi. Cho đến tận lúc em quệt váng sữa trên môi và nói muốn ra về. T. cũng về cùng. Mưa chấp chới không ngừng.

Cà phê hòa tan có một vị ám ảnh. Tôi nhìn theo em. Cười lấy lệ và giơ tay chào khi em ngoảnh mặt lại, nói tạm biệt thêm một lần nữa. Có những câu chuyện chẳng bao giờ nên kể. Dù cho chúng là những câu chuyện có thật. Tôi lấy giấy, bút. Tưởng tượng như mình đang ở dưới ánh trăng, còn tiếng mưa là tiếng sóng. Đây là căn lều, được chiếu sáng bởi cây đèn pin vứt góc. Trời đang đêm. Em ở ngoài kia. Chăm chăm ngắm sóng một mình. Không thầm thì mà cũng chẳng suy nghĩ. Còn hắn ở trong lều, váng vất mùi sữa nóng em đã bỏ lại một ít trong chiếc ca nhựa, ngồi tựa mình lên chiếc túi ngủ còn đang cuộn chặt, đọc “Những du khách trên sông Đa-nuýp”. Cuốn truyện thuộc loại bỏ túi, tinh gọn rất vừa tay. Hắn đau đáu với đam mê bất tận của mình trong những trang sách. Chẳng có lấy giây phút nào lo sợ rằng em sẽ bỏ trốn. Đêm đen kịt, lạnh tanh và hung hiểm. Vốn dĩ em đâu có đủ can đảm thế, để chạy trốn hắn vào lúc này cơ chứ. Hắn luôn biết rõ em; và hắn đúng. Khi đã muộn, em trở lại lều, như đêm trước, lấy cho mình chiếc túi ngủ màu xám, co mình vào giấc mơ nào đó em cần phải mơ để quên đi tình trạng lúc này. “Muốn nghe chút tin tức không?”. Hắn nói. “Có thằng điên nào đang tìm em đấy.”. Hắn đẩy chiếc radio cùng tai nghe sang cho em. “Mấy bản tin thì chẳng có phát lại đâu.”. Hắn kết lời, ra vẻ quan tâm. Em quay người lại, chân duỗi ra khi hơi nhổm mình dậy khiến đuôi cái túi ngủ quàng lên che mất chiếc đèn pin cùng toàn bộ ánh sáng trong căn lều. Hắn nhún vai; mất đi nguồn sáng rọi, hắn chẳng đọc được nổi một chữ nào từ quyển sách, liền ngẩng đầu, nhìn em giễu cợt. Cả hai rơi vào im lặng trong một lúc lâu.

Tôi đứng dậy. Ra quầy thanh toán, sau đó về thẳng nhà. Điện bật. Cõi lòng mông lung và ngơ ngác. Rồi thì tiếng dương cầm lanh lảnh, đều đặn nhảy nhót dưới ngón tay. Những con người đi qua tôi, mỗi người để lại một niềm suy nghĩ. Em đi qua tôi; đong đầy khối tâm tư.

 

SỰ PHỦ CỦA NGÔN NGỮ – VẬT CHẤT HAY Ý THỨC CÓ TRƯỚC – CON NGƯỜI VĂN MINH TỚI ĐÂU

 

Cuối năm. Thời tiết lạnh. Bao lấy mọi thứ trong một màu sương giá. Khung cảnh rực rỡ mùa hè hay vàng óng của mùa thu nay chỉ còn giản dị hai màu đen và trắng. Ôi, mình thích những con phố mới sớm dậy, vẫn còn đang cố bám giấc, khe khẽ run thân hình cứ mỗi đợt gió lùa qua. Ở đó, sự chậm chạp của thời gian tưởng như có thể đông cứng cả cái kim giây của đồng hồ lại được. Ôi ôi, vài ký ức trở về. Mặt đường này thì đen. Vỉa hè kia thì trắng. Thân cây thì như than nhám. Búi lá phía trên thì xám úa lưng chừng. Những cuộn sương lơ vơ vờ cuốn lấy mấy tia nắng mong manh để mà có cớ tan biến cho mau…! Ôi, hình ảnh em cười nghiêng nghiêng, chao đổ hết cả mấy cây cột đèn soi đêm im phắc. Hay như lúc em thảng thốt về cuộc đời buồn tẻ bằng chất giọng xao suốt như một đường chỉ mảnh bằng sợi tơ. Thật sao khó mà quên được.

 

Cuối năm. Tôi muốn trả lại mọi sự bận bịu cho đời và nói những lời yêu thương tới hết thảy con người xung quanh. Nhưng hơi lạnh đã trù ếm tất cả. Nó biến điều cố hữu trở nên mặc nhiên. Ấy là việc tôi chẳng khi nào làm được những thứ tôi bỏ công sắp xếp trong đầu. Và vì thế, tôi đi trên đường. Nghe Amsterdam của Coldplay. Lơ đãng tưởng tượng ra vài viễn cảnh hay ho cho câu chuyện nào đó tôi viết, dựa theo mạch cảm xúc mà bài hát mang lại. Và thực sự, ngay tức khắc, lãng quên mất mấy thứ chính yếu mà tôi vừa/đang muốn thực hiện ở cuộc sống thực tại. Dọc các phố sá, tôi ngắm nghía từng mảng thành phố nơi tôi sinh sống. Chẳng có bài nhạc nào về Hà Nội, theo cái cách Chris đã cảm nhận đối với Amsterdam, gợi lên trong đầu. Những dãy dài ô tô. Đèn đỏ, xe cộ dừng lại. Phố bên kia đèn xanh, người hối hả phóng đi; người vừa khua chổi một hồi trước đó, lặng lẽ đẩy xe rác lộc cộc băng đường.

 

Tôi rẽ vào một quán, gọi Dimah trà đào nóng. Thong thả ánh mắt, tâm trí trở về như tờ giấy trắng – không phải một tờ mới tinh, mà là tờ giấy đã được người ta xóa đi những đường chì đậm nét bằng một cục tẩy không lấy làm tuyệt hảo cho lắm. Trà ấm và nồng hương trong cái tiết trời buốt giá khiến tôi nao lòng. Đôi lúc, con người ta cần một chỗ để cô đơn mãi mãi. Như nơi này, như lúc này, như thế này. Giống như những chiếc máy bay đã phải đấu tranh cố thủ mình trong tiềm thức nhân loại cho đến tận những năm 1900 vậy. Khi mà sự sẵn sàng của mọi thứ là chưa đủ. Tôi nhìn chếch mé sang Nhà hát lớn. Đủ màu sắc của quần áo rải trên các bậc thềm. Đa số là gam tối đậm trầm mặc, vài cái nóng – da bò, hai cái trắng muốt như bông trên trời. Ở đây, hiển nhiên là tôi không nghe thấy gì. Tôi chỉ đơn thuần quan sát và thêu dệt nốt phần còn lại. Vài nhóm tĩnh lặng. Một kẻ mấp máy trao đổi. Người khác lắng nghe hoặc thờ ơ, vô định. Vài nhóm khác liến thoắng. Như chợ. Vài nhóm khác nữa thì kích động. Họ cười phá. Những chiếc đèn pha lóa sáng vòng quanh mãi bên chiếc bùng binh trước mặt họ. Không chịu ngừng, như chong chóng.

Gió.

Miền cỏ rì rào.

Tôi – bọ cánh cam – nhấm nháp những giọt sương có vị trà đào lạnh lẽo cuối cùng của dịp cuối năm. Trống rỗng suy tưởng.

 

Trắng-Đen

A lost beauty

Nghiện Hân. Vì thế cũng nghiện luôn đen, trắng của Hân. Nó như một hệ quả rất đỗi đời thường. Hân và những miền màu đen, trắng hút hồn trên nước ảnh, đã khiến mình rơi vào một nhận thức khác về cuộc sống. Ở đó, mình thất bại.

1851

 

Một ngàn tám trăm năm mốt ngày không gặp em,
Sương rơi cành úa, con đường trong veo tiếng lá,
Nỗi buồn ở lại miên man say đắm con tim,
Hồng trắng vội trồng muộn nở gục đầu hiên mái,
Cơn mưa phương Bắc giật mình tránh lối bờ Đông.

Một ngàn tám trăm năm mốt ngày không gặp em,
Trang sách u hoài nằm im không đầu không cuối,
Bận rộn bộn bề phủ bụi yêu thương đằng đẵng,
Một giọng nói quen.. chảy lẫn cát, hòa với sóng,
Vội vàng biển cả nhớ thuyền treo nắng suốt đêm.

Một ngàn tám trăm năm mốt ngày không gặp em..

 

Dài

 

Cứ lúc nào anh muốn yêu em,
Là có một điều gì đó ngăn anh ở lại.
Trái tim kia ngừng không bước nữa;
Và cõi lòng cứ thế miên man.

Anh gọi nó là kiểu tình yêu 50 vắt vẻo.
Yêu thế nào cũng chỉ dừng ở mức thế thôi.
Dù có yêu nữa, yêu hoài, yêu mải miết..
Vì nửa 50 còn lại đã, thôi, chết trong mắt em.

 

Nhật ký hành trình 21

Mấy vòng nữa.

 

Bạn biết rồi đấy. Bản chất của ngôn ngữ là một dạng thể hiện của suy nghĩ. Nó có sức mạnh. Đủ quyền hạn và khả năng để gây ra mọi sự biến đổi. Giống như nước. Nếu muốn nó có thể làm mùa màng bội thu. Còn không, nó sẽ khiến tất cả các cánh đồng biến mất, đất đai trơ trống và hoang toàn. Chính bởi đã thấu đáo được sức mạnh vô ngần đó và kiểm soát được nó qua một khoảng thời gian rất lâu, dần dà tôi cảm thấy sợ, đến nỗi run rẩy khi viết ra từng chữ. Từng chữ một, nó vừa là con dao, vừa là cái lắc chuông. Khi yên bình, sẽ có gió thổi nhè nhẹ. Khi khổ đau, mùi máu sẽ dậy cánh mũi. Tim tôi phập phồng. Lo lắng. Đó là một sự hồi hộp đáng kể. Một dạng thần kinh phân liệt. Tay tôi chùn bước trước mỗi từ. Ngòi bút tịt mực qua vài câu mở đầu ngắn ngủi. Và tâm hồn tôi chỉ biết tìm đường trốn. Nó đi ngủ. Tin tưởng rằng mình đã trở nên vô hình. Trong đêm đen. Ngay chính tôi cũng đã tưởng rằng thế. Rằng có thánh thần hiện lên đây. Cũng chẳng ai trông ra được cái tâm hồn đã cố tình trở nên vô bóng vô dạng của mình. Tôi gần đạt được sự bỏ viết. Kiểu như giã từ vũ khí. Chối phăng sức mạnh duy nhất mà tôi có. Trở thành một đồ vật trang trí tầm phào trong giới con người. Tôi sống vô vị như một cái gọt bút chì. Cứ thế.

Hồ Tây. Chiều thơ, gió mặn mặn vị cá. Làn nước lăn tăn màu trời. Xanh ngàn ngạn. Em đã làm anh quên đi cô ấy. Là em, hay vẫn là anh. Là em, hay vẫn là thời gian trôi đi vằn vặn. Là em, hay vẫn là những áng mây vần vũ trên bầu trời sẵn bão. Nắng bị gió cuốn, trờ lên đôi mắt, vừa nóng vừa lạnh. Con sóng lấp loáng ánh hoàng hôn, quen thói dập dềnh phù du, chen chân nhung nhúc vào sự tĩnh lặng của cuộc đời. Đã đến những thời điểm khả quan để quên đi một người xưa cũ, tôi nghĩ. Trong mơ.

Hôm qua, tôi dọn tủ. Sách, và những giấy tờ đi cùng năm tháng, tất cả được lôi ra, vứt ào kín khắp nền gạch cho tâm trí kiểm nghiệm. Dưới ánh mắt soi xét gần như vô tình, tôi chẳng giữ lại nhiều. Tôi có nhiệm vụ phải làm trống một vài ngăn, lấy chỗ cho các thứ mới hơn, mà trong tương lai không xa chúng cũng sẽ tiến tới hồi xếp xó không được ngó ngàng đến. Tôi thấy lại những cuốn sách giáo khoa từ thuở học cấp ba. Vẫn nguyên vẹn, dù đã hơn tám năm rồi; một số quyển thậm chí còn mới, về hình thức thôi, chứ so với giáo dục hiện nay có lẽ nội dung đã thành cũ kỹ, tựa như lạc hậu tận nhiều thế kỷ. Tôi vứt đi hết các quyển Toán, Vật lí hay Hóa học, kể cả những cuốn nâng cao, sách hướng dẫn, bộ tuyển tập đề thi, và nhiều cuốn khác; chỉ chọn giữ lại bao gồm duy nhất một quyển (“Các bất đẳng thức trong toán học”) thuộc khối tự nhiên, cùng các quyển Văn học, Lịch sử các lớp 10, 11, 12. Tôi chợt nhớ ngày xưa mình đã không coi trọng những môn xã hội lắm; bằng chứng là tôi còn không thấy những cuốn Địa lý đâu cả, có lẽ chúng đã nằm lại ngăn bàn học trên lớp hoặc trong cặp một đứa bạn nào đấy từ thời kỳ đồ đá nào rồi. Còn giờ tôi lại thích văn học và tìm hiểu xã hội loài người đến lạ kỳ. Những căn nguyên nối kết nhóm loài sơ khai, những quy phạm áp chế phân định các lằn ranh giới và nền tảng của tư tưởng văn minh cứ như bong bóng nhả ra, nhả ra; tôi háo hức đâm kim vào bong bóng cho chúng thỏa sức vỡ òa.

Tôi sắp đống tài liệu và những quyển sách quá khổ ra một chỗ, cùng khi mơ màng tới những đường cong của xứ sở Phi châu trên tấm bản đồ địa lý thế giới nằm sẵn ở đầu. Có vài con gián bò ra, thuộc cỡ vừa và cỡ nhỏ khiến tôi giật mình cảnh giác. Gián và mối mọt là hiểm họa đối với sách. Còn một kho sách cũ, tương tự như cái tủ kín bưng bức toàn sách tuổi thọ dạng thập niên tôi đang dọn thì lại béo bở đối với những loài vật gặm nhấm như thế. Từng có cả một con chuột sống trong này. Không hiểu nó nghĩ sao và làm thế nào; nhưng đời nó có vẻ hạnh phúc với thứ bóng tối phảng phất mùi gỗ bở và mùi giấy ẩm, với mớ kiến thức và thông tin mang tính bác học hàn lâm của con người. Nó đã có thể là một con chuột tiến sĩ chính hiệu; nếu như biết vệ sinh ăn uống và không vứt bừa bãi xương xẩu. Mẹ tôi ghét sự ở bẩn của nó; chuột thì nào có quan tâm, hệ quả là nó bị tống khứ. Không có bất cứ bồi thường thiệt hại nào được đưa ra. Tỷ dụ như “Này, tôi mới đọc đến trang 47 của tập Kỹ thuật điện dân dụng có tới 350 trang, hãy để tôi đọc nốt đã hoặc tôi sẽ gặm nó chỉ để mài răng và sẽ không nhớ lấy chữ nào cho kỳ thi sắp tới. Tôi sẽ trượt tấm bằng cử nhân cho mấy người phải đứng tim thẫn thờ. Ôi chà, không có con chuột nào đậu bằng cử nhân trong cái nhà này. Gia đình mấy người rồi sẽ chẳng khấm khá nở mày mặt lên được”. Con chuột lẳng lặng cuốn gói theo cách mà tôi nhìn. Bỏ dở sự học. Đóng vai ăn mày lang thang qua vài cái xó xỉnh Đông Nam Á mà nó tìm hiểu được từ các số tạp chí du lịch ấn bản những năm 2000, hết Viên-chăn rồi sang Băng-cốc. Ăn mọi thứ từ thịt bò viên cho đến lông con mèo. Hiện giờ thì nó đang nhìn một con cá bơn đang tập bơi ngoặt ở bờ vịnh Adaman; cảm thấy choáng đầu vì nắng ở đây quá gắt và vỏ cây quá nhiều nhựa khiến ruột nó quặn. Tôi tưởng tượng rằng nó cũng sẽ không khoái rặng sỏi trắng trải suốt bãi biển. Nó hay bị hoa mắt với những gì trông giống như mây trên thiên đàng. Nó sẽ phải sớm đánh bạn với một con sóc hôi úm lên thôi, để mà kiếm lấy chỗ trú tại một trong những cái kho chất đầy hột quả hạnh đã lên mùi mông mốc. Mà kìa, mưa đến rồi.. Mưa đi mưa đi. Mưa xong việc gì rồi cũng sẽ ổn.

***

Tôi chợt nhớ đến Hường. Một nàng.. thế nào nhỉ, Andrea Sachs đang lúc chạy việc cho Runway chăng. Tôi chối bỏ mọi sự nghi ngờ thường áp đặt lên người khác ngay ở lần đầu tiếp xúc với nàng; trong khi mắt thì liếc nhìn chân nàng không hối tiếc. Nàng quyến rũ tôi bằng màu son trên môi và mái tóc trầm được luôn tay vuốt tới vuốt lui. Tôi cứ nghĩ đến một đám lá con con lả lả rụng, rơi, mỗi khi nàng lung lung dãy tóc cỏ lanh của mình. Nhưng vì luôn nghe lời nàng, theo bản năng nào đó mách bảo, nào đó có thể là qua sắc thái trong giọng nàng, tôi chỉ kể nàng biết vài nét câu chuyện có thật của cuộc đời tôi, chứ không phải những thứ hoa mỹ tôi thường hay tưởng tượng mà buột miệng thốt ra vào lúc chiều chạng vạng. Tôi thích thú cách tôi bày tỏ suy nghĩ và lời nói mà có nàng ở đó để tâm dõi nhìn. Nó, gần như cái cách phạm nhân không còn thèm dự trù toan tính từng mẩu mắt xích móc nối giữa ý trước với ý sau trong chuỗi sự việc (cực) kỳ bí (ẩn) của mình nữa, khi họ cuối cùng cũng cảm thấy công việc đó trở nên quá ư là rất rất cô đơn. Họ cô đơn và họ tìm cách tự thú với phần còn lại của cuộc đời mình bằng ánh mắt sâu với dạ dày rỗng. Tôi cô đơn và bỗng chớm muốn hỏi nàng rằng liệu nàng có thể hóa thân thành tri kỉ của tôi không.. Vào một lúc nào đó.

 

Nào đó đừng nên là không bao giờ.

Giữa trời có một chú gián vè vè bay ngang. Chú không thuộc hạng nhỏ. Và chú thích thú mùi sách phảng phất những câu chuyện buồn buồn.